Czy każde ujednolicenie ma sens? To co z pozoru ma ułatwiać rozpoznanie, może być też przeszkodą podczas codziennych przesiadek. Transport GZM, organizator komunikacji miejskiej w Metropolii, zarządził zmianę historycznego malowania taboru tramwajowego. Sprzeciwiają się nie tylko miłośnicy tradycji, ale też dbający o wrażenia pasażerów.
Żółty ma połączyć cały transport publiczny Metropolii
Zarząd Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii chce, aby tramwaje dołączyły do żółtej floty Metrorowerów i Metrobusów (tzw. „M-ki”), a już wkrótce 16-nastu żółtych pociągów Metrokolei. Dzięki zmianie kolorów tramwajów z czerwonego na żółty wszystkie środki transportu publicznego w Metropolii mają być wizualnie częścią jednego systemu.
Pierwsze żółte tramwaje mają pojawić się na torach już w 2026 roku jesienią. Zmiana nie będzie jednak natychmiastowa – żółty kolor pojawi się najpierw na nowo zakupionych wagonach, które zostaną od razu dostarczane w nowych barwach, natomiast starsze mają być przemalowywane przy okazji planowanych większych napraw lub modernizacji.
Jednak nie wszystkim ta zmiana przypada do gustu. Mieszkańcy, społecznicy i pasjonaci zebrali szereg mocnych argumentów przeciwko „żółtej rewolucji” metropolitalnych urzędników:
Czerwień niesie ze sobą większą wartość niż sam kolor
Jednym z podnoszonych argumentów przeciwko przemalowaniu tramwajów z czerwonego na żółty jest stuletnia tradycja czerwieni na ulicach obecnej Metropolii, a również to, że komunikacja tramwajowa jest bezsprzecznie jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu regionu. Tramwaje jeździły po wielu późniejszych miastach, zanim te jeszcze uzyskały prawa miejskie. Można wręcz powiedzieć, że tramwaje były tu „od zawsze”. Co więcej, zakres sieci tramwajowej stanowi wręcz trzon obszaru na jakim utworzono Metropolię.
Tramwaje elektryczne (po jeszcze wcześniejszych tramwajach parowych) wyjechały na teren dzisiejszej Metropolii już w 1898 roku. Czerwień na wagonach pojawiła się najpierw w Zagłębiu Dąbrowskim, a następnie, po powojennym połączeniu sieci, zaczęto tak malować tramwaje zarówno w jej zagłębiowskiej, jaki i górnośląskiej części. Dla całych pokoleń mieszkańców czerwień jest znakiem rozpoznawczym tutejszych tramwajów.
Klub Miłośników Transportu Miejskiego z Chorzowa-Batorego uruchomił petycję, w której apeluje o zachowanie czerwono-kremowych barw. Autorzy petycji proponują rozwiązanie pośrednie - tramwaje miałyby pozostać czerwone, natomiast oznaczenia metropolitalne mogłyby zostać wykonane w kolorze kremowym. Miałoby to sens, jeśli też pozostałe, inne od Metrobusów środki transportu, czyli Metrokolej i Metrorower, przybrałyby odmienne od żółtego barwy, ale z jednolitą stylistyką identyfikacji wizualnej.
Czy jeden żółty kolor rzeczywiście ułatwi podróż?
Jest jeszcze jeden argument, który pojawia się w dyskusji i dotyczy już nie nostalgii, lecz codziennego korzystania z komunikacji. Zwolennicy zachowania czerwieni wskazują, że wyraźnie odróżniający się tramwaj może być dla pasażera szybszym wizualnym punktem orientacyjnym. Wskazują oni, że gdy wszystko będzie żółte, system stanie się mniej czytelny. Czerwony tramwaj jest widoczny z daleka i w miejskim zgiełku, wśród jadących obok żółtych autobusów, od razu wyróżnia się, co mocno pomaga pasażerom w orientacji na węzłach przesiadkowych.
GZM patrzy na sprawę odwrotnie. Zdaniem organizatora wspólna kolorystyka ma pomóc pasażerom zrozumieć, że autobus, tramwaj, Metrorower, a w przyszłości również Metrokolej, są elementami jednego systemu, w którym obowiązują wspólne zasady i taryfa. Podobne podejście stosowane jest w wielu europejskich miastach, na które Metropolia wskazuje jako przykłady spójnej identyfikacji transportu.
Spór nie dotyczy więc wyłącznie tego, czy żółty tramwaj będzie wyglądał lepiej od czerwonego. W tle jest pytanie, co w przypadku komunikacji miejskiej powinno być ważniejsze: maksymalne ujednolicenie wszystkich środków transportu czy zachowanie charakterystycznych cech poszczególnych jego części.
Na razie wiadomo jedno – czerwone tramwaje nie znikną z dnia na dzień. Proces będzie rozłożony w czasie, a kolejne wagony będą zmieniały wygląd przy okazji napraw i modernizacji. Zanim jednak żółty kolor stanie się dominujący na śląskich torach, dyskusja o tym, czy Metropolia rzeczywiście potrzebuje aż tak daleko idącego ujednolicenia, zapewne jeszcze nie raz wróci.
