Na przystankach w czterech miastach Metropolii rozpoczął się test technologii, która ma polepszyć sposób przekazywania informacji pasażerom na przestankach komunikacji publicznej. E-papierowe tablice mają być tańsze od obecnych wyświetlaczy, a co najważniejsze, pozwalają też na zdalną zmianę informacji zależną od sytuacji drogowych.
W pierwszym tygodniu października GZM uruchomiła pilotaż pięciu tablic e-papierowych. Urządzenia różnią się wielkością, sposobem montażu i funkcjami, a testy prowadzone są w Katowicach, Sosnowcu, Mikołowie i Tychach.
W Katowicach nowe rozwiązania można znaleźć przy przystankach Jordana i Mickiewicza. Pierwsza z tablic ma 13 cali i korzysta z panelu fotowoltaicznego, druga ma 31 cali i pokazuje rzeczywiste odjazdy z dwóch stanowisk przystankowych.
Prąd nie zawsze będzie potrzebny
To właśnie sposób zasilania jest jednym z ciekawszych elementów eksperymentu. Mniejsze tablice wyposażone w przyciski działają na baterie, natomiast większe urządzenia montowane wysoko, podobnie jak obecne tablice SDIP (System Dynamiczny Informacji Pasażerskiej), mogą korzystać z akumulatora ładowanego przez panel fotowoltaiczny.
Ma to znaczenie zwłaszcza na przystankach, gdzie doprowadzenie energii elektrycznej byłoby trudne albo po prostu nieopłacalne. Według GZM sama tablica e-papierowa kosztuje około trzy razy mniej niż obecnie stosowane urządzenie SDIP, a dodatkowo odpada konieczność wykonywania przyłącza, którego koszt może sięgać od 5 do 25 tys. zł.
Technologia ma również uprościć obsługę rozkładów. Zmiana informacji będzie mogła odbywać się zdalnie, bez wysyłania pracownika na przystanek w celu wymiany wydrukowanej kartki, a na ekranach pojawią się zarówno rozkłady, jak i rzeczywiste czasy odjazdów, mapy czy komunikaty.
Czy pasażerowie rzeczywiście na tym zyskają?
GZM nie testuje jednak wyłącznie samego ekranu. Przez najbliższy rok sprawdzane będą między innymi odporność urządzeń na pogodę, trwałość baterii, skuteczność zasilania fotowoltaicznego oraz czytelność informacji w codziennym użytkowaniu.
Istotną częścią pilotażu ma być również opinia samych użytkowników - pasażerów. Metropolia chce sprawdzić, czy prezentowane dane są zrozumiałe i wygodne w użyciu, a uwagi dotyczące testowanych tablic można przekazywać na adres tk@metropoliagzm.pl.
Nie zapomniano przy tym o osobach ze słabszym wzrokiem. Wszystkie testowane urządzenia wyposażono w syntezator mowy oraz przyciski oznaczone alfabetem Braille’a, a e-papier ma zachowywać dobrą widoczność także w ciemności dzięki podświetleniu, przy zmiennych warunkach oświetlenia i po zmroku.
To może być kolejny krok po tablicach SDIP
Skala eksperymentu jest niewielka, ale GZM ma już rozbudowany system elektronicznej informacji pasażerskiej. W 2025 roku pasażerowie korzystali z 609 tablic SDIP, podczas gdy w 2019 roku było ich 72; system uzupełniają wirtualne tablice dostępne w aplikacji Transport GZM i w internecie.
Tablice e-papierowe mają być osobnym kierunkiem rozwoju w Metropolii – na lata 2026–2027 zaplanowano dzierżawę takich tablic za łącznie 200 tys. zł. Teraz pięć urządzeń ma odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czy rozwiązanie, które dobrze wygląda na papierze, wytrzyma codzienność na przystankach GZM.
